Diabet gözə necə təsir edir?
Diabet ümumi xəstəlik olduğundan əlamətlərini orqanizmin hər bir hissəsində büruzə verir: əsasən sinir hüceyrələrini, ürəyi, böyrəkləri və gözü zədələyir. Diabet zamanı damar keçiriciliyi pozulur, kiçik damarlar formasını dəyişir, torlu qişada qansızmalar və ödem yaranır.
“I tip şəkər xəstəliyində göz əlamətləri diaqnozdan təxminən 5 il sonra yaranır. II tip şəkər xəstəliyinin diaqnozu qoyulanda isə göz əlamətləri artıq başlamış olur. Ona görə belə xəstələr hər 6 aydan bir göz müayinəsində olmalıdırlar.”Op. Dr. Leyla Babayeva
Diabetik retinopatiyanın əlamətləri
Başlanğıc mərhələdə heç bir əlamət olmur. Xəstəlik irəlilədikcə bunlar yarana bilər:
- Görmənin bulanması
- Göz önündə qara nöqtələr və “tellər”
- Düz xətlərin əyri görünməsi
- Rənglərin solğunlaşması
- Gecə görmənin pisləşməsi
- Qansızma zamanı görmənin qəfil azalması
Müalicə üsulları
Makula ödemi və yeni, zəif damarların yaranması zamanı göz daxilinə anti-VEGF dərmanlarının (məsələn, Avastin) intravitreal inyeksiyaları tətbiq olunur. Lazer koaqulyasiyası zəif damarları möhkəmləndirir. Ağır hallarda vitreoretinal cərrahiyyə tələb oluna bilər.
Müalicənin təməli qan şəkərinin, arterial təzyiqin və xolesterinin nəzarətdə saxlanmasıdır. Oftalmoloq bu işi endokrinoloqla birlikdə aparır.
Torlu qişa qopması
Dr. Babayevanın izahına görə, torlu qişa qopması travmadan, yüksək miopiyadan, göz dibində nazilməsi olan şəxslərdə ağır fiziki güc zamanı, torlu qişanın altına maye (ekssudat, qan) yığıldıqda və ya şiş toxuması tərəfindən itələndikdə yarana bilər. Müalicə səbəbdən asılı olaraq cərrahi və ya lazer yolu ilə aparılır.
Torlu qişa qopmasının müddəti 2 həftədən çox deyilsə, görməni qorumaq şansı saxlanılır. Ona görə əlamətlər yarananda vaxt itirmək olmaz.
OCT və makula xəstəlikləri
OCT (optik koherent tomoqrafiya) torlu qişanın qatlarını mikron dəqiqliyi ilə göstərən ağrısız və təmassız müayinədir. O, makula ödemini, yaşa bağlı makula degenerasiyasını və diabetik dəyişiklikləri hələ görmə pisləşmədən aşkarlamağa imkan verir.
Retina və diabet: bir baxışda
Əlamətlər
- Erkən mərhələdə əlamətsiz gediş
- Görmənin bulanması
- Göz önündə qara nöqtələr
- Düz xətlərin əyri görünməsi
Risk amilləri
- Şəkərli diabetin müddəti
- Qan şəkərinə zəif nəzarət
- Arterial hipertoniya
- Siqaret
Müalicə üsulları
- Anti-VEGF intravitreal inyeksiyaları
- Lazer koaqulyasiyası
- Vitreoretinal cərrahiyyə
Torlu qişa qopmasının xəbərdarlıq əlamətləri
Gözdə işıq çaxmaları, göz önündə “milçəklərin” qəfil çoxalması və görmə sahəsinin bir hissəsinə pərdə enməsi torlu qişa qopmasının əlamətləri ola bilər. Belə halda dərhal oftalmoloqa müraciət edin.
Tez-tez verilən suallar
Diabet xəstələri gözlərini nə qədər tez-tez yoxlatmalıdır?
Dr. Leyla Babayeva diabet xəstələrinə hər 6 aydan bir göz müayinəsindən keçməyi tövsiyə edir. Görmədə hər hansı dəyişiklik olarsa, müayinəni gözləmədən müraciət etmək lazımdır.
Göz daxilinə inyeksiya ağrılıdırmı?
Prosedur anestezik damcılarla, steril şəraitdə aparılır və bir neçə dəqiqə çəkir. Xəstələr adətən yalnız yüngül təzyiq hiss edir.
Torlu qişa qopması müalicə olunurmu?
Bəli. Müalicə qopmanın səbəbindən asılı olaraq cərrahi və ya lazer yolu ilə aparılır. Qopmanın müddəti 2 həftədən çox deyilsə, görməni qorumaq şansı saxlanılır.
OCT müayinəsi nə üçün lazımdır?
OCT torlu qişanın və görmə sinirinin qatlarını mikron dəqiqliyi ilə göstərir. Diabetik makula ödemi, makula degenerasiyası və qlaukoma bu müayinə ilə erkən aşkarlanır.
Bu səhifədəki məlumatlar maarifləndirici xarakter daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir. Diaqnoz və müalicə yalnız oftalmoloqun müayinəsindən sonra təyin olunur.
